ANMED Anna GadowskaANMED Anna Gadowska
Menu
  • Anmed
  • Diagnostyka
  • Artykuły
    • Alergie
    • Autyzm
    • Analiza pierw.włosa
    • Biorezonans
    • Bańki
    • Beta-glukan
    • Biofeedback
    • Borelioza
    • Co się kryje w mięsie
    • Dawkowanie witamin
    • Enzymy
    • Esencje dr. Bacha
    • Fizjologia trawienia
    • GLONY – SUPLEMENT
    • Grzybice candida
    • Gluten
    • Hydrokolonoterapia
    • Insulina
    • Jelita twój mózg
    • Kwercetyna
    • Lactobacillus
    • Laktoferyna
    • Medycyna naturalna
    • Metabolizm
    • Mózg spotyka jelito
    • Nadwaga i otyłość
    • Nadnercza
    • Naturalne zamienniki ibuprofenu
    • Nieszczelne jelito
    • Nużeniec
    • Pamięć
    • List otwarty dr. Ozimka
    • Pasożyty u dzieci
    • Pleśń
    • Profilaktyka
    • Probiotyki
    • Pszenica co przemyca
    • Przemiana materii
    • Sól
    • Terapia antynikotynowa
    • Terapia Mora
    • Toksyny
    • Toksyny w żywności
    • Witamina D
    • Zakażenia pasożytami
    • Zakwaszenie żołądka
    • Zgodnie z naturą
  • Rośliny lecznicze
    • Aloes zwyczajny
    • Bez czarny
    • Cebula jadalna
    • Czosnek pospolity
    • Czarna porzeczka
    • Czarnuszka
    • Dziurawiec
    • Fiołek trójbarwny
    • Krwawnik pospolity
    • Lukrecja
    • Mniszek pospolity
    • Mącznica lekarska
    • Nagietek lekarski
    • Ostropest plamisty
    • Pokrzywa
    • Rumianek pospolity
    • Skrzyp polny
    • Sosna zwyczajna
    • Wierzbownica
    • Żyworódka
  • Skarby natury
    • Aronia
    • Czystek
    • Dynia
    • Dzika róża
    • Graviola
    • Kadzidłowiec
    • Nasiona konopii
    • Ogórecznik
    • Rokitnik
    • Żurawina
    • Produkty pszczele
    • Ziołomiody
    • Siarka
  • Kontakt
  • Opinie

Pierwiastki u człowieka

  • Home
  • Blog
  • Pierwiastki U Człowieka

Pierwiastki u człowieka

KategoriaARTYKUŁY

Anna Spalińska

9 listopada 2026

0

Udostępnij

 

Pierwiastki w organizmie człowieka

Pierwiastki są podstawowymi składnikami świata materii ożywionej i nieożywionej. Azot (N), siarka (S), tlen (O), wodór (H) i węgiel (C) budują związki organiczne: białka, węglowodany, tłuszcze i witaminy. Z pośród 104 znanych pierwiastków około 1/3 stanowi składniki ważne dla organizmów – elementy strukturalne szkieletu i tkanek miękkich, a także czynniki regulujące wiele funkcji fizjologicznych np. krzepniecie krwi, transport tlenu, aktywacje enzymów.

Grupy pierwiastków

Pierwiastki te można podzielić na trzy grupy:

  • pierwiastki konieczne do życia tzw. biopierwiastki
  • pierwiastki obojętne, bez których przemiany metaboliczne mogą normalnie przebiegać
  • pierwiastki toksyczne, wywierające szkodliwe działanie na organizm


Makro- i mikropierwiastki

Pierwiastki konieczne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu klasyfikuje się jako makro– i mikroelementy. Makroelementy (makropierwiastki) to takie, których stężenie w płynach ustrojowych i tkankach wynosi powyżej 1 μg/g mokrej tkanki (μg – milionowa część grama –10-6g). Mikroelementami (mikropierwiastkami; pierwiastkami śladowymi) są te, których stężenie w organizmie jest poniżej 1 ug/g mokrej kanki.

 

Makropierwiastki:

  • chlor (Cl)
  • fosfor (P)
  • magnez (Mg)
  • potas (K)
  • sód (Na)
  • wapń (Ca)


Mikropierwiastki:

  • german (Ge)
  • bor (B)
  • chrom (Cr)
  • Cyna (Sn)
  • cynk (Zn)
  • fluor (F)
  • jod (I)
  • kobalt (Co)
  • krzem (Si)
  • lit (Li)
  • mangan (Mn)
  • miedź (Cu)
  • molibden (Mo)
  • nikiel (Ni)
  • selen (Se)
  • wanad (V)
  • żelazo (Fe)


Pierwiastki toksyczne:

  • glin (Al)
  • tal (Tl)
  • rtęć (Hg)
  • kadm (Cd)
  • ołów (Pb)

Szkodliwość pierwiastków chemicznych zależy od wielu czynników, ale najważniejszymi są: stężenie danego pierwiastka w organizmie i okres narażenia na jego działanie. Istotną rolę odgrywa zdolność organizmu do eliminacji pierwiastków szkodliwych, takie funkcje spełniają nerki, wątroba i przewód pokarmowy. Szkodliwy wpływ pierwiastków toksycznych zależy od możliwości organizmu do naprawy ich zaburzającego wpływu. Pierwiastki toksyczne maja tendencje do gromadzenia się w narządach miąższowych, przede wszystkim w wątrobie, nerkach, trzustce. Przy przewlekłym narażeniu na pierwiastki toksyczne mogą się one odkładać również w innych tkankach np.: ołów i aluminium w kościach, ołów, rtęć, aluminium w tkance mózgowej, a kadm w cebulkach włosów.

Ilościowe oznaczanie pierwiastków w organizmie

Postęp nauki i rozwój techniki spowodował, że metody ilościowego oznaczania pierwiastków są coraz dokładniejsze i precyzyjniejsze. Wysoką czułość badań zapewnia absorpcyjna spektrometria atomowa (ASA), spektometria emisji atomowej ze wzbudzeniem plazmowym (ICP -AES), czy też technika aktywacji neutronowej (NAA). Nowoczesna aparatura analityczna pozwala przeprowadzić analizę stężeń pierwiastków z jednej próby. Daje to możliwość wykonania pomiaru wielu pierwiastków w krótkim czasie z niewielkiej ilości materiału, co w przypadku badań biologicznych odgrywa niebagatelną rolę.

    Fizjologiczne procesy życiowe zależą nie tylko od składu i stężenia poszczególnych pierwiastków, lecz również od ich proporcji w ustroju. Dla poszczególnych obszarów organizmu istnieje ściśle określona równowaga jonowa, która utrzymuje się na stałym poziomie. Na podstawie proporcji pomiędzy pewnymi pierwiastkami można ocenić aktywność metaboliczną i prawidłowość procesów fizjologicznych. Pomiędzy pierwiastkami śladowymi istnieją związki synergistyczne i antagonistyczne, wpływające bezpośrednio na metabolizm ustroju.

Zachowanie właściwych relacji pomiędzy poszczególnymi pierwiastkami jest w wielu przypadkach ważniejsze od ich prawidłowego stężenia.

Funkcje, źródła i zapotrzebowanie.

WAPŃ

Funkcje:

Wapń jest podstawowym i niezbędnym materiałem budulcowym kości i szkliwa. Wapń przez cały czas ulega przemianom polegającym na wbudowywaniu do kości i szkliwa oraz resorpcji. Pełni rolę w przewodzeniu impulsów nerwowych, mechanizmie skurczu mięśni, przepuszczalności błon komórkowych, w regulowaniu procesu krzepnięcia krwi, regulacji rytmu serca oraz wchłaniania witaminy B12, wpływa na kontrolę ciśnienia tętniczego. Prawidłowe stężenie wapnia redukuje ryzyko wystąpienia chorób serca, udarów, raka jelita grubego oraz kamieni nerkowych; wchodzi w skład wielu enzymów.

Źródła:

Sery żółte, sery białe, mleko, sardynki, jajka, kapusta, mięso, ziemniaki, buraki, rośliny strączkowe, orzechy.

MAGNEZ

Funkcje:

Magnez bywa nazywany potocznie „pierwiastkiem życia”, zaznaczając swój udział w większości procesów zachodzących w organizmach żywych. Jest składnikiem tkanki kostnej, chrzęstnej i zębów, zapewnia sprawność mięśni, buduje cząsteczki enzymów odpowiedzialnych za przemiany cukrów i tłuszczy – działa przeciwmiażdżycowo obniżając poziom cholesterolu we krwi. Ponadto reguluje działanie układu nerwowego, przyspiesza reakcje enzymatyczne oraz wpływa na biosyntezę białek.
Działa protekcyjnie- zapobiega odkładaniu się ołowiu w organizmie i z uwagi na swoje swoiste funkcje, nie może być zastąpiony żadnym innym pierwiastkiem. Naturalnymi źródłami magnezu jest: kakao i zawierająca go gorzka czekolada, kukurydza, mak, buraki, zboża i nasiona: siemię lniane, owies, orzechy, soja, kasze, ryż, fasola i niełuskany groch, rodzynki, suszone śliwki, pomidory i ich przetwory oraz wody zdrojowe.Niedobór magnezu może przez dłuższy czas przebiegać bezobjawowo bądź objawy są niecharakterystyczne. Ogólne osłabienie, podatność na stresy, stany niepokoju, zdenerwowania i lęku, u osób dotychczas niechorujących psychicznie, przy braku innych uchwytnych powodów, może sugerować niedobór magnezu. Ponadto chorzy zgłaszają kołatania serca lub innego rodzaju objawowe arytmie, okresowo zawroty głowy, uczucie drętwienia kończyn, szybkie męczenie się, bezsenność, wrażliwość na zimno, bolesne, uciążliwe kurcze mięśni.

Stres, nadużywanie alkoholu, nadmierna potliwość w niesprzyjających, gorących warunkach atmosferycznych jak i nadużywanie leków moczopędnych mogą prowadzić do niedoborów magnezu.

Źródła:

Mąka sojowa, kasza jęczmienna, kasza gryczana, czekolada, kakao, pestki dyni, fasola, orzechy, kukurydza, soczewica, szpinak, mąka pełnoziarnista.

FOSFOR

Funkcje:

Składnik kości, zębów, związków wysokoenergetycznych, kwasów nukleinowych, kefaliny, lecytyny, błon komórkowych także krwi. Bierze udział w budowie i utrzymaniu dobrego stanu zębów i kości; w regulacji równowagi kwasowo-zasadowej, Odgrywa niebywale duża rolę w procesach anabolicznych i katabolicznych, bierze udział w spalaniu glukozy. Poza tym fosfor można znaleźć w kwasach nukleinowych (DNA, RNA), tworzących kod genetyczny, w związku z tym jest ważnym nośnikiem informacji genetycznych. Pierwiastek ten uczestniczy także w przewodzeniu bodźców nerwowych, bierze udział w przemianach energetycznych i pomaga w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie. Fosfor w niewielkich, ale znaczących ilościach występuje w tkankach miękkich, można go znaleźć w mózgu, serc czy mięśniach. Fosfor ma zdolności przetwarzania pokarmu w niezbędną do życia energię.

Źródła:

Produkty mleczne, mięso, ryby, wątroba, jajka, sery żółte, groch, pestki dyni, fasola, ziemniaki, pełnoziarniste produkty zbożowe, marchew.

POTAS

Funkcje:

Potas jest bezpośrednio związany z sodem i zapewnia prawidłową gospodarkę wodną organizmu, główny kation płynu wewnątrzkomórkowego, składnik enzymów, występuje w sokach trawiennych, reguluje gospodarkę wodną (objętość komórek, ciśnienie osmotyczne wewnątrzkomórkowe), wpływa na równowagę kwasowo-zasadową, zapewnia dobre funkcjonowanie nerwów i mięśni, poprawia przepuszczalność błon komórkowych (antagonista wapnia), pozytywnie wpływa na aktywność gruczołów wydzielniczych. Potas bierze udział w procesach syntezy, czyli budowy aminokwasów i białek ,które z kolei są budulcem mięśni. Potas, będąc też antagonistę wapnia, odpowiada za prawidłowe napięcie mięśni (tzw. tonus), poprzez podnoszenie ich napięcia.Tym samym, potas jest jednym z czynników, które kontrolują budowę mięśni oraz pomagają utrzymać prawidłową masę mięśniową. Jest też niezbędny w cyklach, w których nasze komórki produkują energię. Potas w związku z tym, że jest elektrolitem, kontroluje pracę mięśni. Umożliwia generowanie impulsów elektrycznych w komórkach naszego ciała, w tym w komórkach mięśni serca, czyli odpowiada za każde uderzenie naszego serca. Taką samą funkcję potas odgrywa w mięśniach szkieletowych. Potas jest antagonistą sodu i jego przeciwstawne działanie polega m.in. na zmniejszaniu objętości płynów zewnątrzkomórkowych, przez co pomaga kontrolować ilość wody w organizmie. Z tą rolą potasu związana jest też możliwość utrzymania prawidłowego ciśnienia krwi poprzez jego obniżanie. Ponadto, potas pomaga zachować równowagę kwasowo-zasadową, a tym samym utrzymać homeostazę całego organizmu. Potas odpowiada również za pobudzenie wydzielania insuliny.

Źródła:

Banany, morele, marchew, ziemniaki, brokuły, brukselka, kapusta, awokado, daktyle, orzechy, szpinak.

SÓD

Funkcje:

Jest podstawowym składnikiem płynów ustrojowych (soki trawienne, krew, chłonka, płyn śródtkankowy), niezbędny w zachowaniu bilansu wodnego w organizmie oraz równowagi kwasowo zasadowej. Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie nerwów i mięśni, składnik enzymów. Odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i mięśniowego – wraz z potasem reguluje napięcie mięśniowe (także serca) i wpływa na przewodzenie bodźców w komórkach nerwowych. Uczestniczy w aktywnym wchłanianiu wielu składników odżywczych, na przykład glukozy i aminokwasów.Sód występuje w postaci kationu (Na +) w płynach zewnątrzkomórkowych organizmu. Zawartość sodu w ciele dorosłego człowieka wynosi około 92 g, z czego połowa jest obecna we krwi i innych płynach, ponad 1/3 w kościach a pozostałe ilości wewnątrz komórek organizmu. Ilość tego pierwiastka w organizmie jest regulowana przez hormony – peptydy natriuretyczne (np. ANP), które wzmagają usuwanie sodu (dzieje się tak, kiedy stężenie sodu we krwi wzrasta), oraz aldosteron i wazopresynę, które powodują jego zatrzymanie (dzieje się tak, kiedy jego poziom we krwi spada).

Źródła:

Sól, żywność produkowana z udziałem sodu. Warto wiedzieć, że 1 g sodu odpowiada około 2,5 g soli. Jak już wspomniano, podstawowym źródłem sodu w diecie jest sól kuchenna (chlorek sodu), znajdująca się przede wszystkim w produktach przetworzonych (ok. 39–47%), np. w pieczywie, wędlinach, serach „żółtych”, przetworach warzywnych i słonych przekąskach. Duża część spożywanej soli jest dodawana do posiłków przyrządzanych w gospodarstwach domowych (44–55%). Spożycie soli w Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, znacznie przekracza zalecane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) 5 g/d (co stanowi ok. 2000 mg sodu). W 2007 r. wyniosło ono w Polsce ponad 12 g/osobę/d. W produktach spożywczych sód występuje naturalnie, ale w bardzo małych ilościach – od kilku do kilkudziesięciu miligramów na 100 g produktu.

ŻELAZO

Funkcje:

Jest niezbędnym składnikiem do transportu tlenu w organizmie. Ponad połowa tego pierwiastka znajduje się w hemoglobinie we krwi, a także jest kluczowym składnikiem różnych enzymów. Część żelaza magazynowana jest przez wątrobę, śledzone, nerki, surowicy krwi i szpiku. Rozróżniamy dwa rodzaje żelaza zawartego w pożywieniu: hemowe – łatwo przyswajalne, które znajdziemy w czerwonym mięsie i podrobach oraz niehemowe – bardzo słabo przyswajalne i słabiej wykorzystywane niż żelazo hemowe, występuje w melasie, pełnych ziarnach i roślinach strączkowych. Aby zwiększyć przyswajanie żelaza niehemowego należy je spożywać razem z produktami bogatymi w witaminę C lub żelazo hemowe. Jego niedobór wiąże się z niekorzystnym rozwojem układu nerwowego (u dzieci), z niedokrwistością, bladością skóry i warg, osłabieniem umysłowym i mięśniowym, a także z trudnościami w zapamiętywaniu. Bierze udział w syntezie DNA, niezbędny do dobrej budowy skóry, włosów, paznokci, do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Osoby z niedoborem żelaza skarżą się ponadto na mniejszą tolerancję stresu, niespecyficzne dolegliwości dotyczące przewodu pokarmowego jak zaparcia czy mdłości. Skóra szybciej się starzeje, włosy stają się łamliwe. Bezsenność jest powodem ciągłego uczucia zmęczenia, osłabienia, problemów z koncentracją i przyswajaniem wiedzy. Zmniejsza się również tolerancja chłodu a na skutek spadków ciśnienia może dochodzić do omdleń.

Źródła:

Mięso, wątroba, ryby, żółtko jaja, twaróg, orzechy, mleko, warzywa strączkowe, brokuły, szpinak, krewetki.

CYNK

Funkcje:

Jest potrzebny do syntezy DNA i RNA, białek, insuliny i nasienia, niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania systemu immunologicznego oraz do uruchomienia ponad 80 enzymów. Bierze udział w metabolizmie węglowodanów, tłuszczy, białek i alkoholu. Niezbędny w procesie ochrony przed wolnymi rodnikami, odczuwania smaku i zapachu, ma wpływ na wygląd włosów i paznokci. Cynk występuje wewnątrzkomórkowo i znajduje się w mięśniach, skórze, włosach oraz kościach. Jest niezbędny dla ponad 200 enzymów. Odpowiada za metabolizm białek, węglowodanów i kwasów nukleinowych. Jest niezbędny dla prawidłowego wzrostu i rozwoju płciowego, a także w procesie gojenia się ran. Jego niedobór wiąże się ze słabszą odpornością organizmu, wychudzeniem, niedokrwistością i opóźnionym dojrzewaniem, a nawet ze stałym uszkodzeniem nerwów. Cynk bardzo istotnie wpływa na prawidłowy przebieg ciąży u kobiet. Stały niedobór prowadzi do często nieodwracalnych uszkodzeń nerwów.

 

Źródła:

Źródłem cynku w diecie są mięso, mleko i jego przetwory, pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych oraz innych – czarne jagody, buraki, szparagi, marchew, seler, orzechy, żywność pochodzenia morskiego pomidory, rzodkiewka, grzyby, kakao oraz jaja.

MIEDŹ

Funkcje:

Miedź jest pierwiastkiem wykorzystywanym zarówno w procesie krwiotworzenia (do uruchamiania ustrojowych rezerw żelaza podczas syntezy hemoglobiny) jak i przy wytwarzaniu tkanki łącznej i kostnej. Będąc składową wielu enzymów odgrywa istotna rolę w metabolizmie lipidów oraz poprawnym funkcjonowaniu tkanki nerwowej podobnie jak w szlaku oddychania komórkowego. Miedź wchłaniana jest w bliższych odcinkach jelita cienkiego w postaci związków nieorganicznych lub w kompleksach z białkami, a wykorzystywana jest na poziomie 35%-70%. Absorpcja miedzi jest opóźniona przez działanie witaminy C, cynku, molibdenu, kadmu oraz siarczków.
Naturalnie w miedź bogate są orzechy, grzyby, warzywa takie jak czerwone buraki, cebula, szpinak, por, pomidory, owoce (winogrona, jabłka, pomarańcze), kakao, czekolada. Wydalana jest w małych ilościach z moczem lub z żółcią przez przewód pokarmowy.

Niedobory miedzi występują rzadko i zazwyczaj są efektem ogólnego niedożywienia lub przewlekłych chorób przewodu pokarmowego. Częsta jest anemia na skutek upośledzonego wchłaniania żelaza, ponadto pojawiają się zmiany neurologiczne: drętwienia, mrowienia kończyn. Objawy stenokardialne najczęściej nie występują lub, o ile wystąpią, mają inne podłoże niż niedobór miedzi. Przewlekły niedobór miedzi może skutkować większą tendencją do łamliwości kości i osłabienia układu odpornościowego. Nadmiar miedzi prowadzi do toksycznych zmian degeneracyjnych, uszkodzeń neuronów oraz komórek wątroby. Nie rzadkie są zaburzenia psychiki.

Źródła:

Cielęcina, orzechy, warzywa strączkowe, zboża, drób, wątroba, małże, ryby, kasza gryczana, żółtka jaja

MANGAN

Funkcje:

Z uwagi na bardzo niskie zapotrzebowanie na ten pierwiastek, bardzo rzadko obserwuje się u ludzi jego kliniczne niedobory. Toksyczność również występuje bardzo rzadko i najczęściej obserwuje się ją u osób zawodowo narażonych na dużą koncentrację manganu w środowisku pracy (np. górnicy). Objawy dotyczą głównie sfery psychicznej. W skrajnych przypadkach nadmiar manganu może prowadzić do toksycznej niewydolności wątroby i szpiku kostnego.

Mangan to pierwiastek, który jest niezbędny w śladowych ilościach do prawidłowego funkcjonowania. Mangan bierze udział w budowie enzymów metabolizujących, glukozy i kwasów tłuszczowych, jest elementem strukturalnym kości i skóry. Mangan jest niezbędny w procesach reprodukcji oraz prawidłowym funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego.

Źródła:

Głównymi źródłami manganu są suche nasiona roślin strączkowych, orzechy laskowe, piniowe czy makadamia, otręby pszenne i wszystkie produkty je zawierające (chleb razowy, płatki śniadaniowe) oraz warzywa liściaste np. szpinak, kapusta, herbata, zielona herbata, mąka pełnoziarnista, zielone warzywa, groszek, buraki, fasola.

 

 

MOLIBDEN

Funkcje:

Molibden jest jednym z najrzadziej występujących na Ziemi pierwiastków, mimo to znajduje się we wszystkich tkankach zwierząt i ludzi. Jako jeden z wielu mikroelementów uczestniczy w procesach detoksykacji. Wchodzi w skład enzymów-oksydaz: aldehydowej, siarczynowej oraz ksantynowej. Bierze udział w procesach metabolicznych dostarczania komórkom energii, a także jako składnik enzymów niezbędnych do przyswajania cukrów i tłuszczów. Niezbędny jest również do prawidłowego przyswajania żelaza, chroniąc tym samym przed anemią, oraz dla prawidłowego wzrostu młodego organizmu. Magazynuje się w zębach przez co zapobiega próchnicy. Dowiedziono również jego pozytywnego wpływu na męską płodność. Niedobór molibdenu może mieć groźne skutki dla zdrowia. Mimo że zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest śladowe, jego brak przejawiał się będzie zwiększoną podatnością na próchnicę, zaburzeniami czynności gruczołów płciowych czy układu nerwowego i narządów zmysłów (zaburzenia widzenia, ospałość, zaburzenia świadomości). Naturalne produkty zawierające molibden to: ziarno pełne zbóż, ryż naturalny, nasiona roślin strąkowych, mleko i sery.

Źródła:

Mleko, wątroba, fasola, czerwona kapusta, zielone części roślin, mąka pełnoziarnista, ryż naturalny, nasiona roślin strąkowych, sery, mięso i podroby.

JOD

Funkcje:

Jod związany jest przede wszystkim z układem neuroendokrynnym: funkcjonowaniem tarczycy i syntezą hormonów: trójjodotyroniny i tyroksyny. Są one niezbędne do utrzymania homeostazy ustroju, metabolizmu komórkowego a w najwcześniejszych latach życia- osiągnięcia prawidłowego wzrostu, dojrzałości płciowej i rozwoju układu nerwowego.
Ponadto hormony tarczycy wpływają na kondycję skóry i pomagają utrzymać jej przydatki – włosy i paznokcie – w dobrej kondycji. Naturalne produkty bogate w jod to: woda morska, szpinak, cebula, glony morskie i sinice (listownica, spirulina, krasnorosty, morszczyn), rzeżucha, czosnek, bylica estragon, dziki bez czarny, ziemniaki, szparagi, marchew, bób, płatki owsiane, ryż, masło, jaja, sery. Jod jest też obecny w jodynie czy płynie Lugola.
Należy pamiętać, że stale spożywane kapusta, brukselka, kalafior, brukiew, rzepa, orzeszki ziemne, gorczyca i soja zawierają naturalne tioglikozydy, które mogą poważnie ograniczać przyswajanie jodu z pożywienia. Niedobór jodu obniża libido, powoduje łysienie, u niektórych pacjentów zaburzenia pracy jelit – najpewniej pod postacią chronicznego zaparcia. U dzieci, zwłaszcza w okresie szkolnym, w wieku dojrzewania może prowadzić do zahamowania wzrostu i rozwoju psychoruchowego. U kobiet z niedoborami jodu i hormonów tarczycy mogą występować zaburzenia cyklu miesiączkowego, cykle bezowulacyjne i niepłodność.

Źródła:

Sól jodowana, ryby morskie, owoce morza, drożdże, morszczyn, cebula.

FLUOR

Funkcje:

Fluor jest podstawowym składnikiem kości i zębów, wzmacnia szkliwo, zębinę, zapobiega występowaniu próchnicy, pomniejsza rozpuszczalność szkliwa. U osób dorosłych pełni również bardzo ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu kośćca. Ma wpływ na gospodarkę wapnia i fosforu w organizmie. Dostarczany do organizmu w prawidłowych dawkach, jest bezpieczny i nie niesie żadnego zagrożenia dla zdrowia. Niemniej jednak, warto wiedzieć, że fluor jest pierwiastkiem silnie toksycznym. Duże ilości fluoru hamują oddychanie tkankowe i generują duże ilości wolnych rodników, przez co wywołują stres oksydacyjny. Wywierają negatywy wpływ na przemiany węglowodanów, lipidów, białek, upośledzają tolerancję glukozy oraz syntezę hormonów przytarczyc, tarczycy i przysadki mózgowej. Toksyczność i szkodliwość fluoru zależy od jego dawki oraz czasu narażenia na jego nadmiar. Nadmiar fluoru w organizmie wywiera także negatywny wpływ na funkcjonowanie rozmaitych narządów, np. nerek, które są odpowiedzialne za usuwanie fluoru z organizmu, przez co stają się bardziej narażone na jego toksyczne działanie. Nadmiar fluoru prowadzi do uszkodzenia nabłonka kanalików nerkowych, zmian przerostowych i zanikowych miąższu nerek i z biegiem czasu efektem może być niewydolność nerek. Kolejnym narządem narażonym na zbyt wysoki poziom fluoru jest wątroba, w której dochodzi do powstania zmian zapalnych (a w skrajnych przypadkach nawet zmian martwiczych), hamowania syntezy białek i upośledzenia jej funkcji detoksykacyjnych. Fluor wykazuje także działanie neurotoksyczne. Jego nadmierne ilości mogą powodować neurodegenerację móżdżka, hipokampa i kory mózgu. Negatywnie wpływa na syntezę neurotransmiterów i ich receptory w mózgu. Przewlekłe narażenie na duże dawki fluoru są również szkodliwe dla układu mięśniowego oraz rozrodczego, zwiększając ryzyko bezpłodności i poronień. Nadmiar fluoru jest również toksyczny dla płodu.

Źródła:

Ryby morskie i produkty pochodzenia morskiego, czarna herbata, orzechy włoskie, wątroba, soja, mleko, rośliny strączkowe, woda mineralna.

CHROM

Funkcje:

Chrom pomaga zapobiegać miażdżycy naczyń poprzez wpływ na regulację poziomu cholesterolu we krwi. Co więcej, poprzez udział w metabolizmie glukozy, białek i tłuszczy stabilizuje poziom cukru we krwi. Chrom wpływa na poczucie apetytu, stymuluje przemiany energetyczne i syntezę kwasów tłuszczowych, pobudza transport aminokwasów do komórek oraz pośrednio reguluje działanie insuliny – stąd doceniany efekt w trakcie terapii odchudzających. Jako pierwiastek śladowy jest rozpowszechniony w tkankach w wyjątkowo małych ilościach i objawy jego niedoboru obserwuje się bardzo rzadko.
Mogą wystąpić zaburzenia gospodarki cholesterolowej: wzrost stężenia cholesterolu całkowitego we krwi ze spadkiem cholesterolu HDL oraz nieprawidłową glikemią (poziomem glukozy) na czczo. Nierzadko obserwuje się suchość skóry, łatwą jej podatność na niekorzystne warunki środowiska – np. zimą – i wolną jej regenerację, wypadanie włosów, łamliwość paznokci.Niecharakterystyczne chociaż również możliwe są bóle głowy, brak odporności na stres, drażliwość, nastroje depresyjne, niepokój, osłabienie, stany lękowe, często spaczony lub nadmierny apetyt. Naturalnymi źródłami chromu są przede wszystkim: podroby, otręby, czyste ziarna i ich zarodki, warzywa strączkowe, drożdże.

Źródła:

Orzechy, mąka pełnoziarnista, wątroba, grzyby, rośliny strączkowe, szparagi, brokuły.

SELEN

Funkcje:

   Selen należy do grupy pierwiastków śladowych. Jest to mikroelement działający razem w połączeniu z witaminą E .Zapotrzebowanie na selen i jego zawartość w organizmie są więc niewielkie, ale ta niewielka ilość jest niezbędna do życia i prawidłowego funkcjonowania. Selen wchodzi w skład aminokwasów, które budują kluczowe dla wielu przemian metabolicznych enzymy. Chroni komórki przed stresem oksydacyjnym i wywiera wpływ na działanie układu immunologicznego. Hamuje podział komórek nowotworowych i działa ochronnie na neurony i komórki mięśnia sercowego. Zarówno skutki niedoboru selenu jak i jego nadmiar wywierają niekorzystne działanie na organizm. Bierze udział w usuwaniu wolnych rodników i metali ciężkich takich jak arsen, kadm, srebro i rtęć, niezbędny podczas udziału w przemianie hormonów tarczycy. Wywiera pozytywny wpływ na działanie układu odpornościowego, oddziałując na aktywność i różnicowanie makrofagów oraz proliferację limfocytów. Odgrywa pozytywną rolę podczas produkcji plemników i dobrze wpływa na stan włosów oraz paznokci.

Źródła:

Do źródeł selenu w diecie należą mięso, podroby, ryby i skorupiaki, produkty zbożowe (np. makaron), nabiał (np. mleko), owoce oraz warzywa. Bogate w selen warzywa to: czosnek, cebula, suche nasiona roślin strączkowych, brokuły i biała kapusta czy szparagi. Dobrym źródłem selenu są także orzechy (np. orzechy brazylijskie, nerkowce) oraz grzyby (np. borowiki). Jednakże, to najczęściej produkty zwierzęce zapewniają odpowiednie spożycie selenu wraz z dietą. Na przyswajalność selenu pozytywnie wpływają: białko i witaminy A, C oraz E. Wchłanianie pierwiastka wzrasta przy jego niedoborach w organizmie. Duża zawartość siarki w diecie oraz metale ciężkie zmniejszają natomiast jego przyswajanie.

KOBALT

Kobalt wykorzystywany jest do syntezy witaminy B12 (kobalamina), koniecznej dla prawidłowego funkcjonowania układu krwiotwórczego. Niedobór kobalaminy prowadzi do niedokrwistości makrocytarnej. Ponadto pierwiastek ten jest kofaktorem niektórych enzymów – bez niego reakcje przez nie prowadzone nie przebiegają sprawnie bądź nie zachodzą w ogóle. Kobalt występuje w mleku i produktach mlecznych, grzybach, drożdżach, szpinaku, sałacie, pełnych ziarnach zbóż. Z pożywienia wykorzystywany jest na poziomie około 10%-15%. Wydalany jest z kałem oraz, w mniejszych ilościach, z moczem.
Niedobór wiedzie do niedokrwistości z wszystkimi jej objawami: osłabieniem, apatią, brakiem łaknienia, a przy znacznym nasileniu i nieadekwatnej adaptacji organizmu objawia się zaburzeniami kardiologicznymi i oddechowymi. W przypadku długo trwających braków kobaltu w diecie może dojść do stałych uszkodzeń układu nerwowego, obserwowanych często u osób nadużywających alkoholu.

Źródła:

 

Za dostarczanie do organizmu kobaltu i witaminy B12 odpowiada dobrze zbilansowana dieta. Powinna być bogata szczególnie w mięso: wołowe, drobiowe, cielęce, wieprzowe, a także owoce morza i ryby. Oprócz tego należy spożywać nabiał, m.in. jajka, mleko, sery.

 

Zapotrzebowanie człowieka na składniki mineralne

Składniki mineralne Zapotrzebowanie człowieka na składniki mineralne jest zróżnicowane, zależnie od:

  • wieku (z czym wiąże się masa ciała),
  • stanu fizjologicznego (ciąża, karmienie),
  • płci (magnezu, żelaza, cynku i selenu).

Ca i P Wapń i fosfor

Zazwyczaj rozpatruje się łącznie, ponieważ od właściwej ilości i proporcji tych dwóch składników w racji pokarmowej i od dostatecznego wysycenia organizmu witaminą D, zależy prawidłowa mineralizacja kości. Zapotrzebowanie na wapń rośnie w miarę wzrostu organizmu. Zalecane dzienne spożycie dla dorosłych w wieku 26-60 lat na wapń wynosi 900 mg, a fosforu 700 mg na osobę. Młodzież i dorośli do 25 lat, a także kobiety ciężarne i karmiące wymagają więcej wapnia (1200 mg na osobę). Zwiększa się także dzienna norma na fosfor.

 Mg Magnez

Dzienna norma zalecanego spożycia tego składnika wynosi dla dziewcząt i kobiet ok. 300mg na osobę. Zwiększone ilości są przewidziane dla kobiet w ciąży i karmiących: odpowiednio 350 i 380 mg na osobę. Młodzież męska w wieku 16-18 lat wymaga dziennie więcej magnezu (400 mg na osobę), podobnie i mężczyźni (370 mg na osobę). Norma na poziomie bezpiecznym jest niższa o ok. 20 mg.

Fe Żelazo

Zalecane dzienne spożycie żelaza dla kobiet w wieku rozrodczym wynosi ok. 18 mg na osobę. Kobiety w ciąży i karmiące potrzebują więcej żelaza: odpowiednio 26 i 20 mg na osobę. Dla mężczyzn zalecane dzienne spożycie wynosi 15 mg na osobę. Norma na poziomie bezpiecznym jest niższa o 2- 4 mg.

Fe – wchłanianie Pokrycie normy zalecanego spożycia żelaza jest dość trudne, ponieważ jego przyswajalność z różnych produktów spożywczych waha się w szerokich granicach: od kilku do około 30% i zależy od udziału produktów zwierzęcych i roślinnych w dziennej racji pokarmowej. Szczególnie wiele starań wymaga pokrycie normy na żelazo dla niemowląt i dzieci (10 mg na osobę dla dzieci w wieku 1-9 lat), u których zapasy tego składnika w organizmie są niewielkie, oraz dla kobiet w okresie rozrodczym.

ZN Cynk

Dzienna norma zalecanego spożycia dla dziewcząt i kobiet wynosi 13 mg na osobę. Kobiety w ciąży i karmiące wymagają odpowiednio 16 i 21 mg cynku na osobę. Dla chłopców i mężczyzn zalecana dzienna norma przewiduje 16 mg na osobę. Norma na poziomie bezpiecznym jest niższa o 2-3 mg. I i Se Jod – dzienna norma zalecana dla dorosłego wynosi 160 µg na osobę. Kobiety ciężarne potrzebują więcej: 180 µg, a karmiące 200 µg na osobę.

SE   Selen

Selen – dzienna norma zalecana dla kobiet wynosi 60 µg, a dla mężczyzn 70µg na osobę. Więcej selenu przewidziane jest dla kobiet w ciąży i karmiących: odpowiednio 65 µg i 75 µg na osobę. Bezpieczny poziom spożycia jest niższy o 5-10 µg selenu na osobę.

Cu i F Miedź i Fluor

Miedź – dzienny zalecany poziom bezpiecznego spożycia wynosi dla dziewcząt i chłopców od 1,5 do 2,0 mg, a dla dorosłych od 2,0 do 2,5 mg na osobę. Niedobory miedzi u ludzi zdrowych występują rzadko.

Fluor – podobnie jak dla miedzi, norma podaje zalecany poziom bezpieczny. Wynosi on dla dziewcząt i chłopców od 1,5 do 2,5 mg, a dla dorosłych od 1,5 do 4,0 mg fluoru na osobę.

 Potas K

Potas – dzienne zalecenia na ten składnik są wyrażone w minimalnej normie spożycia. Wynosi ona dla dorosłych 3500 mg, a dla młodzieży ok. 2500 mg na osobę. Spożycie potasu w dziennej racji pokarmowej jest wysokie, ponieważ występuje on powszechnie w produktach spożywczych.

Sód NA i Chlor CI

Sód, chlor – dzienna minimalna norma spożycia dla młodzieży i dorosłych wynosi: 500-575 mg sodu i 650- 750 mg chloru na osobę. Nadmierne poceniem się powodowane wysoką aktywnością fizyczną.

JAKIE MIKROELEMENTY WZMACNIAJA NASZE ORGANY WEWNĘTRZNE

Tags: organizm człowieka, pierwiastki, mikroelementy, sód, potas

Artykuły

  • Alergie
  • Bańki
  • Beta-glukan
  • Biofeedback
  • Borelioza
  • Dawkowanie witamin
  • Esencje dr. Bacha
  • Fizjologia trawienia
  • GLONY – SUPLEMENT
  • Grzybice candida
  • Hydrokolonoterapia
  • Insulina
  • Nadwaga i otyłość
  • Pasożyty u dzieci
  • Pleśń
  • Probiotyki
  • Przemiana materii
  • Terapia antynikotynowa
  • Metabolizm
  • Toksyny
  • Toksyny w żywności
  • Zakażenia pasożytami
  • Analiza pierw.włosa
  • Gluten
  • Nużeniec
  • List otwarty dr. Ozimka
  • Profilaktyka
  • Pszenica co przemyca
  • Terapia Mora
  • Biorezonans
  • Co się kryje w mięsie
  • Enzymy
  • Jelita twój mózg
  • Zgodnie z naturą
  • Autyzm
  • Witamina D
  • Medycyna naturalna
  • Nadnercza

Rośliny lecznicze

  • Aloes zwyczajny
  • Bez czarny
  • Cebula jadalna
  • Czarnuszka
  • Czosnek pospolity
  • Dziurawiec
  • Fiołek trójbarwny
  • Krwawnik pospolity
  • Mącznica lekarska
  • Mniszek pospolity
  • Nagietek lekarski
  • Ostropest plamisty
  • Pokrzywa
  • Rumianek pospolity
  • Skrzyp polny
  • Sosna zwyczajna
  • Wierzbownica
  • Żyworódka

Skarby natury

  • Aronia
  • Czarna porzeczka
  • Dynia
  • Dzika róża
  • Graviola
  • Produkty pszczele
  • Rokitnik
  • Siarka
  • Ziołomiody
  • Żurawina

Kategorie

  • ROŚLINY LECZNICZE
  • SKARBY NATURY
  • ARTYKUŁY

© 2018 ANMED Anna Gadowska, All Rights Reserved.

Powered by INDIGOgroup